واژه ی مادی

کلمه ی مادی، در صحبت ها و گویش عامیانه ی اصفهانی ها به جوی یا جوب بزرگ و مجرای آب وسیعی گفته می‌شود که از زاینده رود برای زرع و کشت و یا صرف دام داران و شرب اهالی شهر به صورت منظم و اندیشمندانه ای تفکیک می شود. واژه ی مادی در لفاظی پارسی قدیمی در معانی "ممر" و "مجرای آب" است. مادی ها به طور کلی از رودخانه ها کوچک‌تر هستند ولی از نهر ها بزرگ‌تر می باشند. بسیاری از مادی های حتی شعبه دوم و سوم اصفهان که از زنده زود منشعب می شدند، از بسیاری از دیگر رودخانه های ایران بزرگ تر بوده اند.
در لغت نامه ی دهخدا، مادی به این صورت تعریف گردیده که: کانال اصلی آب است، در گویش اصفهانی ها به جوق بسیط و مجرایی که از رود با هدف زراعت عمومی قرا و قصبات تفکیک فرمایند. در کتاب اصفهان تالیفی استاد لطف الله هنرفر، کلمه ی مادی را اصطلاح محیط و در معنای آب در شهرستان اصفهان است.
کتاب الاصفهان به قلم میر سید علی جناب آورده است که: از رود خانه به واسطه ی جوی هایی که آب آنها به فاصله های کم و زیاد زرع را مشروب می نمایند سهم آب گرفته می شوند که این جوب ها را اصفهانیان مادی می خوانند. روش پیچیده، اندیشمندانه و شگفت انگیز تقسیم کردن آب براساس دو اصل به نام های: اصل زمان و اصل مکان توسط اصفهانی ها ، ناشی از اندیشه های ژرفی بوده که آب را با نسبیت نیاز به تمام روستاییان و دهستان ها می رسانده اند این سر سبزی و خرمی دلنشین جاودان در اصفهان ریشه در فهم مردم از آب و اهمیت آن دارد.

کمپفر که یک جهان گرد سفر کرده به اصفهان است نسبت به دیگر جهان گردان بطور مفصلتری به مسئله ی مادی ها در شهر اصفهان پرداخت و نوشت: زاینده رود در فواصل زیاد سد بندی گشته است و به یک شبکه مصنوعی تقسیم می گردد که قسمتی از این شبکه برای آبیاری زارعتی در بیرون از شهر اصفهان و قسمتی دیگر به منظور تامین کردن آب استخر ها و حوضچه های بیشمار قصر ها و خانه های سکونتی مورد استفاده قرار میگیرند. شعبه های خاص آبیاری در اصفهان اصطلاح های فنی خاصی در شهر اصفهان دارد که انشعابات اولیه را به هر تعداد که باشند مادی می خوانند و شاخه هایی که از آنها انشعاب می گیرند جدول می خوانند. اصفهان که از دیرباز میزبان مسافران و جهانگردان بوده است در حال حاضر هم برای اسکان مسافر در اصفهان، منزل مبله برای کرایه در اصفهان، هتل ارزان در اصفهان، مسافرخانه در اصفهان، اجاره روزانه منزل مبله، رزرو هتل در اصفهان، رزرو منزل برای کرایه روزانه در اصفهان، کرایه خانه مبله در اصفهان و بسیاری امکانات سکونتی-رفاهی دیگر هم مهیا است. 

جنبشی به نام سبز راه ‏ها
شبکه آب شیخ بهایی برای اصفهان

Related Posts