پل شهرستان

پل شهرستان

+ پل شهرستان اصفهان که به نام های پل جی و پل جسر حسین نیز معروف است، قدیمی ترین سازه آبی زاینده رود است که در چهار کیلومتری شرق اصفهان در بلوار سلمان فارسی قرار گرفته است. به عقیده برخی محققین اساس آن ساسانى است ولى ریشه و پایه هخامنشى دارد و قسمت هاى فوقانى آن الحاقاتى از آثار دوره دیالمه و سلاجقه را شامل میشود.

پل شهرستان اصفهان در تاریخ ۱ دی ۱۳۴۸ با شمارهٔ ثبت ۸۸۹ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

پل شهرستان در جی قدیم در شرق اصفهان واقع ‌است. نام دیگر این پل گی یا جی می باشد که نشان از ارتباط آن با گذشته کهن این شهر دارد. مورخین و باستان شناسان، شالوده اصلی این پل را به قبل از اسلام نسبت می دهند و در دوره اسلامی به ترتیب در دوران آل بویه، سلاجقه، صفویه و دوران معاصر مرمت شده است.

 

در حال حاضر این پل به طول ۱۰۷ متر بوده و دارای سیزده چشمه در بخش زیرین و هشت دهانه در بخش فوقانی است و دارای دوازده پایه سنگی بزرگ است که پایه‌ های آن بر روی سنگهای طبیعی کف رودخانه استوار گردیده‌ است. قسمت فوقانی پل که جهت عبور و مرور بوده خراب شده‌ است و فقط پیاده می ‌توان از روی آن عبور کرد. عرض آن از ۴/۲۵ تا ۵ متر متغیر است. جهت پل، شمالی - جنوبی با کمی انحراف است. انحراف آن از فاصله چهل مترى از سمت جنوب آغاز مى ‏گردد. کف پل هموار نیست، بلکه از مرکز پل در دو سمت داراى شیب ملایم است. مصالح به کار رفته در این پل باستانی سنگ، آجر، خشت و ملات است.

 

پل بر بستر صخره ‏اى رودخانه احداث شده است. در زمان ‏هاى باستان، براى ایجاد پل ‏ها، بستر صخره ‏اى رودخانه انتخاب مى ‏شد. همچنین محل مورد نظر را در جایى انتخاب مى‏ کردند که رودخانه باریک شده باشد. این شیوه، براى استحکام و صرفه جویى در مصرف مصالح ساخت پل به کار گرفته مى ‏شد. در این شیوه، ابتدا صخره را تراشیده سپس با سنگ و ساروج پایه‏ هاى پل را به وجود مى ‏آوردند. در ساختن پل شهرستان نیز از همین شیوه استفاده شده و پایه ‏ها را از سنگ لاشه و ساروج ساخته ‏اند.

 

در طول تاریخ بر اثر طغیان ‏هاى مکرر زاینده رود ویرانی هایی در این پل صورت گرفته که مرمت شده است. آثار مرمت، به خاطر ناهمگونى قوس هاى طاق مشخص است. احتمالا پل، در دوران آل بویه، سلجوقى و صفوى، مورد مرمت کلى قرار گرفته است. اهمیت پل که تا دوران صفوى، راه اصفهان به شیراز از فراز آن مى گذشت، محرز مى ‏باشد.

 

از نظر معماری و قدمت ساخت فقط پل دزفول و پل شوشتر با این پل برابری می ‌کنند. آثار بر جای مانده مسجد جامع جی از دوران سلاجقه و مقبره الراشد بالله خلیفه عباسی (در سال ۵۳۲ هجري قمري در اصفهان به دست يكي از فدائيان اسماعيلي كشته شد.)، قلعه قدیمی اصفهان به نام سارویه (کهندژ) و حصار جی را در مجاورت این پل تاریخی می ‌توان مشاهده کرد. در مجاورت این پل از دیر باز مردمانی سخت کوش و نجیب زندگی کرده اند که هنوز با پسوند فامیل شهرستانی می‌ توان آنان را شناخت.

 

افروخی اصفهانی در کتاب محاسن اصفهان که به زبان عربی است از این پل به نام جسر حسین یاد کرده و عماراتی را که نزدیک آن هستند به نام قصر مغیره و قصر یحیی نام برده است.

 

فرد ریچاردز نیز از این پل به عنوان یک پل جنگی و نظامی یاد کرده‌ است.

علت آنكه این پل شهرستان نامیده می شود این است كه در روستایی به همین نام در شرق اصفهان واقع شده است.

در دیدار از اصفهان میتوانید از سایر پل های های تاریخی زاینده رود مثل پل خواجو، پل مارنان اصفهان، پل جویی اصفهان، سی و سه پل اصفهان نیز دیدن کنید.